بهره گيرد ، باز نمىتواند سپاسگذار پروردگار خود باشد و محال است كه به عظمت و جلال خداوند دست يابد و يا حتى آفريده‌ها و آثار او را به طور كامل بشناسد . چه كسى مىتواند با علم خود درون زمين را بشكافد و از اسرار آن آگاه شود و بر برج‌هاى آسمان احاطه يابد و از آن چه كه قلب‌ها و سينه‌ها پنهان مىدارند ، آگاه شود ؟ ! پس اگر عقل و فهم بشرى از درك مخلوقات عاجز است ، چگونه مىتواند خالق را بشناسد و وظيفه خود در سپاسگذارى و ستايش را به انجام رساند ؟ ! امام عليه السّلام در اين باره مىگويد : « كسى كه از شناخت صفات صاحب شكل و اندام ناتوان است ، به طريق اولى از شناخت آفريننده آن ناتوان‌تر است . » « 1 » ( و لا يحصي نعماءه العادّون ) اين عبارت يادآور نعمت‌هاى فراوان و غير قابل شمارش خداوند به بندگان است ؛ ليكن انسان ستمكار ، نعمت‌هاى خداوند را ناسپاسى مىكند و از عقل و انديشه‌اى كه خداوند به او عطا كرده ، در راه ساختن سلاح‌هاى كشنده و ويرانى و توليد ابزارهاى تجسس و گمراهى و فريب استفاده مىكند . مال و ثروتى را كه خدا به او داده ، براى فساد و طغيان به كار مىبرد و سلامت و عافيت خويش را در راه معاصى و محرمات به خطر مىاندازد . امام عليه السّلام مىگويد : « به هر سو مىخواهى نگاه كن ، آيا جز فقيرى مىبينى كه با فقر دست و پنجه نرم مىكند ، يا ثروتمندى كه نعمت خدا را كفران كرده و با بخل ورزيدن در اداء حقوق الهى ، ثروت

--> ( 1 ) . « إنّ من يعجز عن صفات ذي الهيئة و الأدوات فهو عن صفات خالقه أعجز » نهج‌البلاغه : خطبه 162 .